سرطان بیماری است که در بسیاری از کشورهای دنیا شایع است و تاکنون افراد بسیاری را درگیر خود کرده است. سرطان بیماری است که بدلیل تکثیر اشتباه سلولهای بدن ایجاد میشود. این سلولها که به صورت غیر اصولی شروع به تقسیم شدن و گسترش در بدن میکنند، سلولهای سرطانی میگویند. با توجه به اینکه سلولهای سرطانی در کدام نقطه از بدن شروع به تکثیر میکنند، انواع مختلف سرطان را خواهیم داشت که بسته به هر نقطه از بدن روش درمانی مختص به خودش وجود دارد. سرطان از بیماریهایی است که از یک نقطه از بدن آغاز شده و اگر دیر تشخیص داده شود، میتواند تمام بدن فرد را درگیر کند. در گذشته شنیدن نام این بیماری با ترس و وحشت همراه بود، اما امروزه با گسترش علم و تکنولوژی درمان این بیماری بسیار رشد کرده است و دیگر نام این بیماری ترسناک نیست.

سرطان چیست؟
سرطان بیماری است که در آن تعدادی از سلولهای بدن بدون توقف شروع به تقسیم شدن میکنند و به بافتهای اطراف گسترش پیدا میکنند. سرطان از هر جایی از بدن میتواند شروع شود که از تریلیون سلولها ساخته شده است. در حالت عادی سلولهای بدن انسان تقسیم میشوند تا جایگزین سلولهای قدیمی شوند، اما زمانی که سلولها سرطانی میشوند به طور کنترل نشدهای تکثیر مییابند. همچنین زمانی که سلولها سرطانی میشوند، سلولهای قدیمی که پیر شدهاند یا آسیب دیدهاند دیگر از بین نمیروند و زنده میمانند. سلولهای اضافی میتوانند بدون توقف تقسیم شوند و میتواند منجر به تشکیل تومورهای سرطانی شوند.
در بسیاری از سرطانها تومورهای جامد ایجاد میشود که تودهای از بافت هستند. در برخی سرطانها مانند سرطان خون، لوسمیها و برخی دیگر تومورهای جامد ایجاد نمیشود. تومورهایی که سرطانی هستند از نوع بدخیم هستند، که میتوانند به بافتهای مجاور گسترش پیدا کنند یا حمله کنند. همچنین برخی سلولهای سرطانی میتوانند از طریق خون یا سیستم لنفاوی به نقاط دور بدن سفر کنند و تومورهای جدیدی را به دور تومور اصلی تشکیل دهند. تومورهای خوش خیم برخلاف تومورهای بدخیم به بافتهای مجاور گسترش پیدا نمیکنند.

تفاوت سلول های سرطانی و سالم چیست؟
تفاوتهایی میان سلولهای سالم و سرطانی وجود دارد که موجب میشود تا این سلولها از کنترل خارج شوند و تهاجمی شوند. میان سلولهای سالم و سرطانی سلولهای سالم تخصصیتر عمل میکنند. به این معنا که در حالی که سلولهای سالم به صورت مشخصی از سلولها با عملکرد و قابلیت خاص خودشان رشد میکنند، سلولهای سرطانی به این شکل فعالیت نمیکنند. به همین دلیل عملکرد غیر تخصصی این سلولها است که تقسیم شدن بدون وقفه ادامه پیدا میکند.
همچنین سلولهای سرطانی تقسیم شدن طبیعی و یا مرگ برنامهریزی شده سلولها (آپوپتوز) را نادیده میگیرند. این در حالی است که سلولهای سالم و طبیعی بدن برای رها شدن از شر سلولهای که به آنها نیازی ندارد باید به این سیگنالها توجه کند. سلولهای سرطانی ممکن است سلولهای سالم، مولکولها و رگهای خونی که یک تومور را احاطه کردهاند و آن را تغذیه میکنند، تحت تاثیر قرار دهند. اغلب سلولهای سرطانی میتوانند سیستم ایمنی بدن، شبکهای از ارگانها، بافتها و سلولهای مشخص را که از بدن در برابر عفونتها و سایر شرایط محافظت میکنند، تغییر دهند.
سیستم ایمنی بدن به صورت طبیعی سلولهای غیر طبیعی را از بین میبرد، اما برخی از سلولهای سرطانی خودشان را از سیستم ایمنی بدن دور نگه میدارند و میتوانند زنده بمانند و رشد کنند. تومورهای سرطانی میتوانند از سیستم ایمنی بدن برای زنده ماندن و رشد کردن استفاده کنند.

سرطان چگونه به وجود می آید؟
سرطان یک بیماری ژنتیکی است که در اثر تغییر در ژنهایی عملکرد سلولها و به خصوص نحوه رشد و تقسیم را کنترل میکند، به وجود میآید. برخی تغییرات ژنتیکی که باعث سرطان میشوند ممکن است از والدین به ارث رسیده باشند. همچنین تغییرات ژنتیکی که منجر به سرطان میشود ممکن است در طول زندگی فرد در نتیجه خطاهایی که منجر به تقسیم سلولی شده، بوجود آیند. همچنین ممکن است به علت آسیب دیدن DNA در اثر عوامل محیطی به وجود آید. برخی عوامل محیطی که میتواند موجب سرطان شود شامل مواد شیمیایی در تنباکو و یا اشعههای ماوراء بنفش خورشید شود.
سرطان در هر فرد ترکیب خاصی از تغییرات ژنتیکی را دارد. با رشد کرده توده سرطانی تغییرات دیگری نیز رخ میدهد. در یک تومور مشابه در سلولهای مختلف ممکن است تغییرات ژنتیکی متفاوتی بوجود آید. به صورت کلی سلولهای سرطانی در مقایسه با سلولهای طبیعی تغییرات ژنتیکی بیشتری همچون جهش در DNA را دارند. برخی از این تغییرات ژنتیکی ممکن است در اثر ابتلای به سرطان ایجاد شوند نه اینکه خودشان علت سرطان باشد.

سرطان چگونه در بدن انسان پخش میشود؟
اگر سرطان از نقطهای از بدن شروع شود و به نقاط مختلف دیگر بدن پخش شود سرطان متاستاتیک نامیده میشود. فرآیندی که منجر به پخش سلولهای سرطانی به دیگر بخشهای بدن میشود متاستاز گفته میشود. سلولهای سرطانی متاستاتیک در زیر میکروسکوپ مانند سلولهای اصلی سرطان هستند و هر دو دارای برخی خصوصیات مولکولی مانند تغییرات خاص کروموزومی هستند.

نشانه های ابتلا به سرطان کدام ها هستند؟
نشانهها و علائم سرطان بستگی به نوع سرطان دارد. همچنین ناحیهای که سرطانی مییشود و یا بخشی از بدن که سرطانی میشود و یا بخشی از بدن که پخش میشود، دارد. برای مثال در سرطان پستان ممکن است تودهای در پستان بوجود آید یا ترشحات در نوک پستان وجود داشته باشد. این در حالی است که در سرطان متاستاتیک پستان ممکن است درد، خستگی شدید و یا تشنج در فرد مبتلا وجود داشته باشد. در برخی از بیماران نیز تا پیشرفت کردن سرطان ممکن است هیچ علامتی وجود نداشته باشد.

نتیجه گیری
سرطان بیماری است که در اثر رشد غیر طبیعی سلولها در ناحیهای از بدن ایجاد میشود. این بیماری ممکن است در هر نقطهای از بین بوجود آید.



